Technologische Esperanto

Flamboyante geëngageerde Italianen discussiëren luid en heftig over het belang van eco-efficiëntie in de landbouwsector. Voortbouwend op de huidige tendens van meer met minder, vertaalt dit zich naar dezelfde output (economische waard) met minder milieuschade. Ik spreek geen Italiaans en al kon ik het, dan nog zou ik problemen hebben met nuance, specifieke woorden en de humor. Maar vandaag voel ik me niet machteloos, want ik ben wel-equipped.

Achter in de zaal, weggestopt in een houten cabine, zitten twee hooggehakte opgemaakte vrouwen. Een echte Luigi wil zijn punt maken. Ik zie hem druk gebaren en hoor simultaan een zachte vrouwenstem die zijn woorden iets vertraagd in het engels uitspreekt. Een geweldige service om elkaar te verstaan. Maar hoe lang zal het tolkenvak nog bestaan?

Zal het vak ingehaald worden door de huidige technische ontwikkelingen en hiermee dit ambacht overbodig maken? Tegenwoordig is het mogelijk om gewapend met een ipad waar Google translate op draait al een gesprek te voeren in een vreemde taal. Je typt in wat je wilt zeggen, drukt op de luidspreker en de gewenste zin weerklinkt in de ruimte.

Stel je voor dat dit doorontwikkeld wordt en standaard bij o.a. vergaderingen ingezet kan worden. Ik spreek, de machine vertaalt naar de eigen taal en notuleert gelijktijdig tweetalig. Twee vliegen in 1 klap; IT-ontwikkelingen zeggen nu al te kunnen leiden tot een reductie van 50% [1] en geen overhead voor transcriptie en notulen. Dus geen tolken en notulisten, maar machines. Is dit een voorbeeld van waar de trend robotisering ons heenbrengt? Is dit de manier om meer met minder te bereiken? Wordt dit een nieuw voorbeeld van een disruptive innovation?

Om technologische Esperanto mogelijk te maken, ligt er  nog een uitdaging voor artificial intelligence op het gebied van semantiek en beter grammaticaal inzicht.  Zie de volgende uitkomst van een vertaling; “vodka is strong but the meat is rotten" from "the spirit is willing but the flesh is weak" (spirit" may indeed be "vodka", but not when used as an active agent who can be "willing” [1]). Wellicht dat het koppelen van woorden aan onze mimiek en bewegingen een uitkomst biedt. Sensors noteren de lichaamstaal en gebaren, om op te sporen op welke onderdelen er nadruk ligt. Dit kan helpen om de context van een zin beter te begrijpen en dus vertalen. Het gebruik van technologie biedt ook nog andere multifuncitonaliteit opties; je kunt volume aanpassen; iemand harder of zachter laten praten. Eventueel, kun je, net als bij een gehoorapparaat, eventjes de overstelpende hoeveelheid woorden uitzetten. Je laat het systeem dan zelf een samenvatting maken, die je snel laat afspelen alvorens je zelf het woord weer neemt. Een extra feature zou kunnen zijn het kiezen van stemmen, zoals mogelijk bij het gebruik van de TomTom – Vlaams, Limburgs of Rotterdams accent. En vergeet niet, de huidige generatie wordt praktisch geboren met oordopjes, dus een kans om deze ook nuttig in te zetten.

Of we technoligsche esperanto zullen bereiken? Ik denk van wel. Het beroemde innovatiebedrijf AT&T labs, waar o.a. de telefoon is uitgevonden, heeft op dit moment al de AT&T WATSON in gebruik. Een faciliteit waardoor mensen en apparaten op verschillende facetten interacteren.

Toch betekent dit niet dat het leren van talen onzin is.  Het is een prachtige concrete bezigheid en een manier om een nieuwe wereld te openen. Que hace que el agradable aprendizaje de un idioma! Vertaal dit maar in google translate en laat dat dan afspelen.

---

[1] Bron; Hovy, 2009

De Rolfomatic

Als mensen voor het eerst bij ons op bezoek zijn, geef we ze altijd vol trots een toer door ons stulpje. Met een beetje fantasie kan nog geen 40m2 ervaren worden als een riante woning, compleet met eetkamer, speelruimte, bibliotheek, lounge, walk-in-kast, multifunctionele badkamer, werk area, culinaire hoek, slaapvertrek en tot slot een wijnplafond. Een bijkomstigheid is dat je altijd door kunt praten, je bent nooit uit het zicht of buiten gehoorsafstand. Toch zijn er bepaalde voorzieningen die gemist moeten worden…Het is te krap voor een afwasmachine.

De stapel afwas in de hoek van het aanrecht doet mij soms met weemoed terugdenken aan mijn 13m2 studentenkamer inclusief keuken aan de Breestraat in Leiden. Of aan de avonden dat ik als klein meisje, staand op een kruk om tot het afdruiprek te reiken, de oren van mijn vaders hoofd kletste tijdens het afdrogen. Meestal slaak ik echter een diepe zucht en is het elke avond weer een confrontatie. Vanavond of morgen? Jij of …zucht… ik?

Gelukkig heb ik een echte ‘Rolfomatic’, die worstelt zich zonder schroom door de vaat. Voor mij een waanzinnige uitkomst, maar wij zijn echt niet de enige die tegen deze dagelijkse uitdaging aanlopen. En hoewel ik buitengewoon content ben, moet er toch een ook andere oplossing zijn voor kleine ruimtes? En daarbij bestaat er maar één ‘Rolfomatic’, uiterst schaars en niet commercieel inzetbaar. Een slimme ondernemer zou met een fantastisch product kunnen komen voor deze niche en het geluksgevoel van kleinbehuisden intens kunnen vergroten.

Daarbij hoeft de oplossing niet alleen voor keukens zonder vaatwasser te gelden, het kan ook de toekomst worden van de nieuwe culinaire experience. Wordt het namelijk niet eens tijd, om in deze tijd waar we volop bezig zijn met duurzaamheid en de schaarste van zoet water, te denken aan een andere wijze van schoonmaken? Waarom gebruiken we hier sinds mensenheugenis water voor? Innovatie is juist het gebruikelijke challengen. Kijk er anders naar en het onmogelijke wordt mogelijk waar. Madela heeft eens gezegd: ‘It always seems impossible until it’s done’. En hadden we drie decennia geleden voormogelijk gehouden dat je plastic, roestvrijstaal en keramiek uit de printer zou kunnen laten komen*?

Er bestaan uiteraard al een aantal vormen voor wassen zonder water; handgel en vochtige doekjes. Deze middelen worden op dit moment ook veelvuldig door André Kuipers gebruikt worden om zich in de ruimte zonder water proper te houden. Toch ben ik opzoek naar iets innovatievers. Ik denk meer aan mix tussen een laser en luchtverplaatsing. De laser zorgt ervoor dat alle bacteriën worden gedood en vieze resten worden afgestoten van het voorwerp. De luchtverplaatsing in combinatie met de zwaartekracht zorgt ervoor dat de resten loodrecht naar beneden vallen en opgevangen worden in een afvoerslang. Eventueel kunnen zich dan ook nog verschillende processen in de slang plaatsvinden, zoals het verbranden van de resten waar weer energie mee opgewekt kan worden om de laser te laten werken.

Wanneer deze uitvinding werkelijkheid wordt, dan zou ik hem graag de naam Rolfomatic willen meegeven. Kwaliteit gegarandeerd! Zou het mogelijk zijn om dit straks ook door de 3D printer te produceren?

* voor meer info over de trend van user-generated objects door gebruik te maken van 3D-printers, lees het artikel ‘Plastic uit de printer’ in de Elsevier (2, 2012) of surf naar Shapeways voor inspiratie en mogelijk een blik in de toekomst.

Out of the polder

Nederland – polderland! Als een buitenlandse gast me vraagt; ‘waar is jullie natuur?’, dan pak ik de tandem en rijd ik mijn gast rond in Midden-Delfland. Langs de pittoreske dorpjes Ketel en Schipluiden, voorbij oude boerenhoeven, weilanden met wit, zwart en rood bont, tjilpende tuureluurs en kieviten, langs smalle sloten en over hoge dijken. Dat uitgestrekte zicht, die eindeloze wolkenpartijen, waarmee de Nederlandse schilders in de Gouden Eeuw zich zo goed konden onderscheiden en lof zaaiden. Dit schrijvende doet mij realiseren dat dit wijdse beeld wellicht een beetje vastgeroest is. Komt er niet aan alles een einde?

Ik heb het niet over de urbanisatie, nee, mijn fantasie werd geprikkeld door een artikel in De Pers.

Al zoevende voorbij Driebergen las ik in de trein een stuk over bergen in de polders: De Nederlandse berg is in aanbouw. Wat een heerlijke gedachten exercitie. Ik weet niet of het een megalomaan project is, maar ik kan me prima vinden in de beschreven voordelen van skiën, deltavliegen en mountainbiken. En mocht onze zeespiegel nu veel sneller stijgen dan verwacht, dan hebben wij geen Ark van Noah nodig, want de berg is al inzicht. Beginnen niet alle goede ideeën met het basisidee; als Mozes niet naar de berg komt, dan komt de berg wel naar Mozes...

Dit onderwerp zorgt ongetwijfeld voor een kostelijk dynamische discussie op de werkvloer. Ik ben nu al benieuwd naar de reacties van de experts op het gebied van zandsuppletie, (water)veiligheid en integrale gebiedsontwikkeling. Is dit niet de ‘meerlaagse veiligheid benadering’ ten top? Hoeveel directe tegenwerpingen zullen er wel niet geopperd worden; nee, dat kan niet, is te duur, brengt teveel risico met zich mee, Nederland is er te klein voor, het is niet logisch, het is niet reeël. Ofwel de klassieke dooddoeners van innovatie. (dit is een onderwerp voor een blog over de scheidslijn tussen haalbaarheid en idealistische utopieën; waar trek je de lijn?)

Volgens mij is het juist een teken van potentieel succes. Geef het idee een echte kans. Ik draag dit initatief dan ook een warm hart toe en help de gedachte graag verspreiden. Wie weet neem ik het nog eens op in een scenario.

De urinereactor

Ter voorbereiding op de innovatie-estafette van 4 oktober reis ik het land af op zoek naar informatie over doorbraakprojecten en workshops. Ik spreek met de water-innovatoren van dit land. Dit geeft inspiratie, o.a. tot scenario’s waarin de beoogde innovatie al tot gemeengoed geworden is. Lees hier de sketch over een toekomstbeeld voor waterzuivering en afvalverwerking geïnspireerd door de ketenbenadering en het C2C gedachtegoed.

“Astrid loopt met haar mobiel langs de uploadknop van het toilet. Draadloos laadt deze zich direct op. De uploadknop kleurt rood. Dit betekent dat de bodem van de urineopslag is bereikt. Het is anno 2035 en urine wordt gezien als een kostbare grondstof. De term afvalstof is verdwenen uit onze terminologie. Alles heeft een functie en kan gecombineerd worden. De meerwaarde komt uit de functiecombinatie. Urine wordt apart opvangen in zogenaamde reactoren, die de substantie omzetten in enerzijds energie en anderzijds kostbare bouwstoffen.

Loes komt binnen en ziet dat de uploadknop ondertussen rood knippert. Ze had erop gerekend en gaat direct het kleine kamertje in. Het is nog altijd wennen voor haar. Als kind had ze de gewoonte aangeleerd om door te spoelen en gelijk de handen te wassen. Nu heb je een urinedoelstelling per dag en gebruik je speciale gel voor reiniging, waarvoor je eigen urine gedestilleerd, geëxtraheerd en gecombineerd als bouwstof dient. Water is een schaars goed en wordt niet meer ingezet voor hygiëne. Nu heb je daar nieuwe technologieën voor; van de gels, die vroeger alleen gebruikt werden voor lange reizen zonder water naar antibacteriële infrarode stralen uit de douchekop. Als je erover nadenkt, is het ook wel logisch. Mensen hebben zich sinds mensenheugenis al met water gewassen, zijn daar geen efficiëntere, slimmere en betere vormen voor? Nu dus wel.

Loes komt de kamer binnen en ziet dat Astrid over haar Ipad gebogen zit. Ze raakt het scherm aan en de kamer wordt gevuld met verschillende voorwerpen. ‘Mam, je bent zo ouderwets. Is het niet tijd voor een nieuwe urinereactor. Het duurde net 3 minuten voor mijn mobiel was opgeladen. Wat vind je van deze aquamarijnkleurige?’
De urinereactoren zijn te vinden in de hipste modellen. Elk beroemd designerhuis heeft er een eigen versie van laten maken. Het gipsmodel stond zelfs weken op het hoofdpodium in het museum van de nationale innovatie. Urine wordt gezien als essentieel brandstofmiddel voor de maatschappij. Op jaarbasis kan een man ca. 25.000 km afleggen op basis van eigen productie. Sommigen zijn niet alleen zelfvoorzienend, maar houden een complete logistieke keten aan de praat. Plassen is daarmee een maatschappelijk goed en heeft in de kapsalons het mooi weer onderwerp verdreven. Loes knikt. Ze moest maar eens meegaan met haar tijd.”

Voor meer info, zie: meer doen met urine

De toekomst is al begonnen

De afgelopen tweehonderd jaar heeft de mensheid vijf technologische revoluties doorstaan, te weten; de ‘industriele’ revolutie, het tijdperk van de stoommachine en spoorwegen, het tijdperk van staal, elektriciteit en zware machinebouw, het tijdperk van olie, auto’s en massaproductie en het tijdperk van informatie en telecommunicatie. Op dit moment staan we op de vooravond van een transitie. Langzaam maar zeker glijden we het tijdperk van de genetica, nanotechnologie en robotica in. Zo hoorde ik gisteren in het nieuws over de mensrobot geminoid DK, die menselijke gelaatsuitdrukkingen kan nadoen en waarbij het lijkt alsof het ademt. Tot voor kort science fiction in films als Surogates en Minority Report. Of het bericht over een nieuwe test voor het downsyndroom met bijna 100% zekerheid, het zal niet lang meer duren voordat er medicijnen op de markt komen die met behulp van het eigen genetisch profiel zijn aangepast op de persoonlijke gezondheidssituatie. De wet van Moore doet ons voorbereiden op een exponentiële groei in trends. John Smarts (futurist) verwacht dat we in 2020 in de symbiotische tijd zullen leven, waar samenwerking voorop staat en er voortdurend gezocht wordt naar betere aansluiting van mens en natuur op het product. Rond 2050 zal het transhumane tijdperk zich voordoen.

Ook in ons informatie en telecommunicatietijdperk gaan we een binnenkort een barrière verbreken, aldus de verwachting van futuroloog Ray Kurzweil. ‘Interessant om te vermelden dat het menselijk brein op het niveau van 1016 schakelingen per seconde functioneert.’ Naar verwachting wordt deze capaciteit in 2013 door computers bereikt, zodat er in 2020 overal smart robots opereren. Dit betekent dat we van een homo sapiens naar een cyber sapiens aan het evalueren zijn. Een wereld waar digitaal en moleculair in elkaar overloopt. De tijd zal ons leren, maar het voelt alsof de toekomst begonnen is.

*Deze blog is geïnspireerd op het boek Vooruitzien is regeren; leiderschap in innovatie van Guus Berkhout & Wim de Ridder. Citaten en achtergrondinformatie komen uit dit boek.

Scenario's

Afgelopen week heb ik mij verdiept in het scenario denken. Scenario’s worden gezien als een instrument om (kennis)leemtes te identificeren, een strategisch gesprek te voeren en leerprocessen op gang te brengen. Ze worden ontwikkeld voor strategievorming ter voorkoming of bevordering van bepaalde ontwikkelingen. Het kan gezien worden als een innovatie-instrument; een brainstorm over de toekomst. Dit wordt verhalend gepresenteerd. Bekende varianten zijn winnaars- en verliezers- scenario’s, ‘worstel en kom boven’ en ‘evolutie en plotselinge revolutie’ scenario’s. Ze komen voor in de vorm van een toespraak, dagboek, dialoog, briefwisseling of serious game. Maak vast kennis met de toekomst! Ervaar, speel en leer. De leidende gedachten van een scenario zijn onzekerheden, trends geven een invulling. Als klifhanger kan er een wildcard getrokken worden met een dergelijk impact dat maatschappelijk ontwikkelingen worden aangepast. Een voorbeeld was Tsjernobyl, maar denk ook aan een inslaande asteroïde. Het doel is om de uitersten op te zoeken. Uiteraard moet het niet uitmondden in sciencefiction, maar het moet wel aansluiten bij urgenties, behoeften, angsten en wensen. Kortom, de vuistregel voor een scenario; het moet plausibel, relevant en verassend zijn. Een hulpmiddel hiervoor is DE STEP methode. Er wordt gekeken naar ontwikkelingen op het gebied van de demografie, economie, sociaal-culturele ontwikkelingen, technologie en wetenschap, ecologie, en politieke & institutionele ontwikkelingen (zie Nekkers, p. 60-61). Hiervoor is het essentieel om het nieuws te volgen, met andere woorden, voor je werk de krant bijhouden. Überhaupt, is het niet fantastisch dat droombeelden relaas ook daadwerkelijk professioneel ingezet kunnen worden. Misschien dat ik wel een roeping heb gevonden. Hieronder een aantal impressies die mij op dit moment inspireren voor het schrijven van scenario’s:
- “Voor echte innovatie is een harde breuk met het verleden en een vernietiging van antecedenten onvermijdelijk” Sergej Diaghilev
- De mogelijke toekomst van het boek
- “Een carrière in de wereld van dromen.” Paolo Coelho
- Trends 2011
- Shell Energy Scenario’s 2050
- Gebruikte bron: Jan Nekkers Wijzer in de Toekomst
Binnenkort zal ik een scenario bloggen.